SECUESVAC pon o foco nas necesidades crave para asegurar a remuda xeracional no vacún de carne

O Grupo Operativo SECUESVAC celebrou o 16 de marzo un webinar para analizar as oportunidades estratéxicas que ofrece o sector de vacún de carne para mulleres e mozas en España, subliñando que a sustentabilidade social é vital para frear o despoboamento rural.

Os expertos que participaron no mesmo destacaron que, aínda que as mulleres lideran determinados sectores como a gandería ecolóxica e a conservación de razas autóctonas, aínda enfrontan barreiras en titularidade e financiamento. Para superar estes obstáculos, púxose o foco na importancia da innovación tecnolóxica, incluíndo ferramentas dixitais e de vixilancia satelital, para mellorar a conciliación e a eficiencia económica das granxas.

Neste sentido, Javier López, director de Provacuno, subliñou que a sustentabilidade social é unha das “patas absolutamente básicas” nun momento, como o actual, crucial para o sector e o territorio, onde a relevancia do vacún de carne –con máis de 100.000 ganderías– é un motor do medio rural, “fundamental para soster a economía rural, a paisaxe e a cohesión social, mantendo ás persoas no territorio fronte ao debate da España baleirada”. En referencia ás mulleres e novas, dixo que, aínda que seguen infrarrepresentados nas estruturas de decisión, os datos son claros: xa se supera o 30 % de novas altas de mulleres no sector do vacún de carne e de leite.

Reforzando esta tese, manifestou que o Grupo Operativo SECUESVAC busca que mulleres e mozas posiciónense na vangarda da sustentabilidade real a través da optimización do secuestro de carbono.

O rol da muller no sector de vacún de carne

Matilde Mouro, xerente de ASOPROVAC, profundou nesta formulación a través dun relatorio que levaba por título “A presenza da muller en gandería nos últimos anos e o seu impacto sobre a I+D+i e a sustentabilidade”. Como punto de arranque, expuxo que, estatisticamente, no sector agrario, as mulleres teñen unha maior formación superior (10,5% fronte ao 5,3% dos homes), o que lles permite liderar a adopción de prácticas complexas como a gandería rexenerativa.

Un liderado que ten o seu reflexo no ámbito da sustentabilidade, posto que, de novo proporcionalmente, as mulleres lideran os segmentos de gandería ecolóxica e de conservación de razas autóctonas, “priorizando a saúde do ecosistema e a resiliencia sobre o beneficio a curto prazo”.

“Agora ben –sinalou– existe un reto importante de sustentabilidade económica, xa que a dimensión económica das granxas lideradas por mulleres é case un 40% menor que a media nacional”. E como principais obstáculos identificou a invisibilidade xurídica, o acceso limitado á propiedade e a falta de infraestruturas básicas.

Identificando solucións

Sobre como afrontar estes retos virou a mesa redonda que puxo o broche de ouro ao evento. Nela participaron María Andrade, de Cooperativas Agro-alimentarias de Asturias; Natalia Mestre, de ASOPROVAC Castela e León; e Francisco López Castro, da Asociación Galega de Cooperativas Agroalimentarias (AGACA).

Durante a súa intervención, María Andrade destacou o elevado interese feminino por incorporarse ao sector na súa rexión. Lembrou que na última convocatoria de axudas “o 80% das novas incorporacións foron de mulleres”, con 107 expedientes sobre un total de 135. Subliñou, ademais, que reter talento novo no medio rural esixe garantir catro piares básicos: unha conectividade dixital adecuada, servizos públicos de calidade -especialmente en educación e sanidade-, medidas que favorezan a conciliación e acceso real á vivenda. Andrade defendeu así mesmo o modelo cooperativo como unha ferramenta “crave para mellorar a posición do gandeiro na cadea de valor”.

Desde Galicia, Francisco López, resaltou o aumento do nivel formativo entre os mozos que se incorporan, sinalando que cada ano se completan as matrículas nas escolas de capacitación agraria. Ao seu xuízo, calquera modelo de éxito debe asegurar unha calidade de vida compatible co tempo libre e a vida social, algo no que tanto o asociacionismo como a tecnoloxía xogan un papel determinante. Advertiu tamén sobre a crecente escaseza de oficios esenciais –como albaneis e electricistas- indispensables para o mantemento diario das explotacións. En paralelo, puxo en valor ferramentas tecnolóxicas como o muxido robotizado, os sistemas GPS para o gando ou os detectores de partos, que contribúen a reducir a carga de traballo e a facer o sector máis atractivo.

Pola súa banda, Natalia Mestre, lembrou que Castela e León lidera a implantación da titularidade compartida, unha figura que considera crucial para recoñecer o traballo administrativo e de xestión que as mulleres desenvolveron durante décadas “na sombra”. Mestre alertou, ademais, da falta de veterinarios de campo, xa que cada vez máis profesionais oriéntanse cara aos animais de compañía. Tamén sinalou as barreiras financeiras que enfrontan quen quere iniciar unha explotación desde cero, debido ao elevado investimento inicial e aos longos prazos na adxudicación de axudas públicas. Por último, defendeu que dispoñer de explotacións cunha dimensión adecuada permite contar con suficiente man de obra para garantir baixas maternais, vacacións e unha vida laboral sostible, evitando que os gandeiros “sexan escravos do traballo”.

A raíz do exposto, podemos concluír que a remuda xeracional no sector pasa por asegurar servizos básicos -como unha boa conectividade a internet, transporte público, servizos sanitarios, centros educativos, etc. – e por dignificar a percepción social do traballo gandeiro. En última instancia, o Grupo Operativo SECUESVAC aspira a situar a estes profesionais na vangarda da xestión ambiental, impulsando prácticas de secuestro de carbono e modelos de negocio máis resilientes e sostibles.