A xestión e uso eficiente de estercos e xurros como fertilizantes orgánicos nos cultivos é o mellor exemplo de economía circular que leva séculos producíndose en Galicia. Por iso, Galicia dispón da maior porcentaxe de terras coa maior composición orgánica de España. Podemos sentirnos orgullosos da nosa contribución ao medio ambiente, á fixación do carbono na terra: somos líderes destacados en España. Os xurros da gandería non son os típicos residuos industriais e urbanos dos que debemos desprendérmonos, incómodos, difíciles de xestionar, cargados de metais pesados… Os xurros, a veces molestos polo cheiro, son un subproduto da gandería cunha importante utilidade agronómica como fertilizante. Os estercos e xurros, con diferente composición fertilizante segundo a especie da que procedan, conteñen nutrientes esenciais para as plantas coma o nitróxeno, o fósforo e o potasio, así como nutrientes secundarios coma o ferro, o manganeso e outros.
O uso de fertilizantes inorgánicos, moitos deles elaborados a partir do petróleo e/ou gas natural, supón un custo moi elevado para a economía e para o medio ambiente, con alto custo na emisión de gases efecto invernadoiro. Por exemplo, os especialistas afirman que o uso de urea sintética desprotexida como fertilizante na agricultura dispara o cálculo das emisións de CO2 a niveis moi elevados, insostibles.
Un uso axeitado de estercos e xurros axuda a reconstruír terreos agrícolas, mitigando a desertización á vez que favorece o emprego de menos fertilizantes químicos, con moito maior custo e perigosa problemática ambiental. A fertilización é un dos custos máis importantes en producións coma o millo forraxeiro ou pradarías, pois necesitamos nutrir a terra para lograr os cultivos. Dende o punto de vista económico, o bo uso dos xurros como fertilizante orgánico aforra moitos millóns de euros en Galicia.
É certo que se debe seguir mellorando a aplicación racional dos olfactivamente molestos xurros nas terras agrarias, claves para optimizar os beneficios das granxas. Debemos ter axeitadas fosas de xurros con dimensións suficientes. É moi importante que as aplicacións de xurro se fagan coas condicións climáticas idóneas; que se cumpran as normas racionais que limitan os excesos de xurro coa finalidade de evitar a contaminación difusa producida polos nitratos nas augas. Sempre que se poida, deberían poder usarse na aplicación sistemas que permitan localizar o xurro, para contribuír tamén á redución das emisións de amoníaco á atmosfera.
Segundo a FAO, o 50% dos fertilizantes que se usan no mundo son de orixe animal, en forma de deposicións que quedan nos pasteiros ou en forma de estercos e xurros aplicados nas terras de cultivo. Os estercos e xurros axeitadamente aplicados son esenciais para reducir o uso de fertilizantes químicos de síntese coa finalidade de acadar producións sostibles.
Pese a quen lle pese, en Galicia nin a carga gandeira nin a produción de nitróxeno procedente dos xurros e estercos superan os límites contaminantes que establecen as normativas, pero urxen apoios aos investimentos para mellorar e optimizar o seu uso, clave para manter un sector agrario e gandeiro vivo e competitivo e frear o abandono. Todos sabemos que o problema do nitróxeno nas augas procede, en xeral, da falta de depuración das augas residuais das vivendas e industria. Agardemos que as autoridades sexan consecuentes.
Leer revista completa:
