Daniel Ferreiro Otero é o director xeral da cooperativa Aira e presidente do Consello Sectorial de leite e produtos lácteos de Cooperativas Agro-alimentarias de España e, dende decembro de 2022, presidente de InLac por un período de dous anos.
C.G.: Daniel, que supón ser elixido presidente da InLac?
Daniel F. (D. F.): No persoal, máis responsabilidades e máis traballo; creo que a miña experiencia no sector agrogandeiro, así como no mundo cooperativo e do asociacionismo, pode ser valiosa para axudar a unha organización como InLac onde é fundamental ter capacidade de diálogo e escoita para chegar a acordos coas distintas organizacións que a conforman. InLac realizou un inmellorable traballo durante estes últimos difíciles anos, marcados pola pandemia, o inicio da invasión de Ucraína e importantes problemas de sustentabilidade económica e social do sector lácteo. A pesar deste complicado contexto, InLac impulsou campañas de promoción a nivel nacional e internacional e outras moitas accións ás que estamos a dar continuidade actualmente e impulsando outras novas.
Actualmente, son consciente do momento crucial que vive o sector lácteo, que obriga a todas as organizacións da Interprofesional a colaborar e implicarse na procura de estratexias e accións que contribúan ao mantemento do tecido social e empresarial do noso sector lácteo.
C.G.: Que obxectivos/retos se marca para estes dous anos?
D. F.: Temos ante nós un sector que debemos protexer e impulsar. O máis importante é apontoar o sector lácteo e conseguir unha adecuada rendibilidade que impida a desaparición de operadores, porque non podemos permitirnos o peche nin dunha gandería máis, nin dunha empresa fabricante ou provedora de servizos.
A vertebración sectorial será fundamental se queremos asegurar o futuro das familias e as empresas ligadas a este sector. O Obxectivo, con maiúsculas, debe ser conseguir a sustentabilidade económica para todos os elos da cadea porque, sen iso, non poderemos progresar tampouco nin na sustentabilidade social nin na ambiental.
Temos que seguir favorecendo a substitución xeracional, a chegada de mulleres e mozas á actividade e, dende logo, traballar moi duro para esixir o acceso a insumos, enerxía ou materias primas a prezos razoables porque os incrementos de custos foron e son inasumibles para gandeiros, cooperativas e fabricantes. A guerra de Ucraína agravou notablemente a situación.
C.G.: Por que é importante para as cooperativas que exista unha entidade como a InLac? E para a sociedade, en xeral?
D. F.: InLac é unha organización imprescindible para mellorar a vertebración do sector lácteo e iso beneficia a todos os operadores, pero, indubidablemente, ás cooperativas e aos gandeiros socios tamén.
No caso das cooperativas, a súa voz en InLac é de vital importancia e recoñecemento para todos. Participamos nos dous elos da cadea: produción e transformación, porque contamos coa voz da experiencia, a sabedoría a pé de campo e granxa, a adaptación ao mercado e a xeración de valor para os socios. As cooperativas son empresas de economía social esenciais para a supervivencia do sector lácteo e, por extensión, de todo o medio rural. InLac cre que é un modelo de éxito para o rural, en moitos casos a única fábrica ou empresa asentada nos nosos pobos.
C.G.: Que pode facer o sector para ser máis competitivo?
D. F.: O sector lácteo tradicionalmente sufriu unha falta de rendibilidade que reduciu moi significativamente o número de profesionais da gandería e pon en perigo a supervivencia de cooperativas e empresas lácteas. Por iso, a vertebración sectorial será fundamental se queremos asegurar o futuro das familias e das empresas ligadas a este sector.
Cómpre seguir pola liña, sen deterse nin perder o brío e a gana de cambiar as cousas que non funcionan. Demos pasos de xigante para ter hoxe un dos sectores lácteos máis eficientes, competitivos e sostibles, ata o punto de que somos unha potencia europea en lácteo, cada vez máis presente en mercados internacionais co noso leite, queixo, iogur ou derivados, nun contexto de grandes dificultades internas e externas.
Temos que seguir apostando polas campañas de promoción do consumo, loitando contra os bulos e fake news que atacan con desinformación aos nosos saudables e nutritivos produtos lácteos e impulsando as iniciativas de I+D+i, de vertebración sectorial e de internacionalización.
Temos que camiñar unidas, todas as organizacións do sector, para ser fortes e conseguir con iso que as Administracións públicas sexan sensibles ás nosas lexítimas demandas e reivindicacións. Neste punto, temos que contar coa sensibilidade política da UE, Goberno central, autonómicos e locais para favorecer unha actividade económica de primeiro nivel no medio rural.
O máis importante é apontoar o sector lácteo e conseguir unha adecuada rendibilidade que impida a desaparición de operadores.
Nuria María Arribas é directora xerente de InLac dende marzo do ano 2019.
Cooperación Galega (C.G.): Cando nace aInLac e con que fin?
Nuria Arribas (N.A.).: A Organización Interpro- fesional Láctea (InLac) é unha organización sen ánimo de lucro que se constituíu o 20 de xuño de 1997 e foi recoñecida como organización inter- profesional agroalimentaria do sector lácteo por Orde do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación do 28 de setembro de 2000, conforme establece a Lei 38/1994, do 30 de decembro. InLac é un instrumento de interlocución, vertebración e procura de valor e maiores oportunidades para todo o sector: agricultores, cooperativas e industrias lácteas.
Integra aos responsables do sector lácteo de España: Cooperativas Agro-alimentarias de España, a patronal de fabricantes FENIL e as organizacións agrarias ASAJA, COAG e UPA. É un foro estable de discusión, aínda que respec- tando sempre os ámbitos de actuación propios de cada organización.
Os acordos alcánzanse por debate interno entre as organizacións adheridas; requiren do consenso de todas para alcanzar acordos representativos que respondan ás necesidades e inquietudes de todo o sector: fabricantes, cooperativas e gandeiros.
InLac é un instrumento de interlocución, vertebración e procura de valor e maiores oportunidades para todo o sector: agricultores, cooperativas e industrias lácteas.
C.G.: Cal é a actividade principal?
N.A.: Traballamos para mellorar a vertebración e a sustentabilidade e xerar valor. Temos un sector vital para a economía, o emprego e o desenvol- vemento rural, que xera máis de 13.000 millóns de euros anuais e que debemos protexer e impulsar. En España contamos, por exemplo, con máis de 19.800 gandeiros e gandeiras dedicadas á produción do leite e máis de 1.500 centros autorizados para a recollida e transformación de leite, responsables de máis de 30.000 empregos. Por iso, o sector lácteo é un activo imprescindible para loitar contra o avance da España baleira e promover novas oportunidades nestes territorios.
Neste contexto, a misión de InLac é a de repre- sentar os intereses comúns da cadea do sector lácteo de vaca, ovella e cabra, deseñando, acordando e implantando medidas vinculantes dirixidas cara á súa vertebración e estabilidade sectorial.
C.G.: Cales son as principais liñas de traballo abertas e os seus obxectivos?
N.A.: A promoción dos alimentos lácteos españois dentro dunha dieta saudable, sostible e socialmente responsable é unha das liñas fundamentais da Interprofesional.
Tamén estamos a traballar para poñer aínda máis en valor o traballo das familias que viven deste sector, o seu papel no mantemento do tecido social e económico do medio rural e a súa importancia na sustentabilidade ambiental. InLac debe seguir profundando na difusión e o coñecemento dos alimentos lácteos de vaca, ovella e cabra, promocionar o seu consumo e promover actuacións que faciliten unha información adecuada e veraz.
A vertebración sectorial será fundamental se queremos asegurar o futuro das familias e as empresas ligadas a este sector. Para lograr este obxectivo, favorecemos o diálogo dentro da Inter- profesional, entre as organizacións membro, e fóra da Interprofesional, por exemplo, coa Distribución e a Administración, co fin de chegar a acordos de utilidade para o sector, de promover a súa susten- tabilidade e protexer ás familias que viven del.
Doutro lado, estamos a achegar máis a Interprofesional ao sector, trasladando o traballo que se está realizando en prol do sector grazas á cooperación das organizacións ASAJA, COAG e UPA, FENIL e Cooperativas Agro-alimentarias de España, e ao equipo da propia InLac, ás familias e ás empresas que fan posible e que contribúen para que siga funcionando.
C.G.: Como se reparte o financiamento entre os tres subsectores aos que representa a Organización: vaca, cabra e ovella?
N.A.: A cuarta extensión de norma da InLac en vigor fixa a achega económica de produtores e transformadores en 0,00035 €/l para os próximos catro anos (vixente ata o 31 de decembro de 2026). Como modelo de financiamento establécese unha cota de produción e unha cota de elaboración. Esta cota é igual para produtores e elaboradores e para os tres tipos de leite (vaca, ovella e cabra).
O orzamento estimado para 2023-2026 será de 11,8 millóns de euros, e investirase nas mesmas liñas de traballo que a extensión de norma anterior.
O 80% dos fondos recadados destinaranse a promoción e comunicación, activando campañas que poñan en valor o leite e os produtos lácteos de orixe nacional, destacando as súas propiedades nutricionais e saudables, así como dando a coñecer o compromiso que ten o sector co medio ambiente, o benestar animal, a sustentabilidade, a loita contra o despoboa mento rural etc. Creáronse subliñas: «Promoción e comunicación do leite e os produtos lácteos» e «Mellora da imaxe da produción gandeira e a sustentabilidade social e ambiental da actividade do sector lácteo».
O 7% vai destinado á vertebración sectorial. O fin é fomentar a transparencia en toda a cadea láctea, elaborando e difundindo información de valor engadido e clave para todos os axentes do sector.
A liña de I+D+i, que contará co 6% do orzamento, ten como propósito desenvolver estudos e informes sobre asuntos de interese para o sector lácteo e poñer en marcha proxectos de ámbito sectorial, non competitivo; contribuíndo á susten- tabilidade, modernización, profesionalización e desenvolvemento tecnolóxico do sector lácteo español. O 7% restante asignarase á xestión da extensión de norma.
Grazas ás achegas obrigatorias do sector, InLac promoveu ambiciosas campañas de promoción e comunicación como «3 lácteos ao día», «Teléfono Lácteo» ou «Quesea», incluídos programas con apoio financeiro da Unión Europea como
«Súmate á Xeración Láctea» ou «Conta cos produtos lácteos europeos». Recentemente, a Comisión concedeu a InLac un programa para promocionar os queixos españois en EE. UU. durante 3 anos (2024-2026).
C.G.: Coexistindo na InLac entidades con intereses tan diferentes (sindicatos, cooperativas, industria), como se xestiona a diverxencia?
N.A.: Con diálogo e consenso. A Xunta Directiva é consciente de que unidos e traballando na mesma dirección obtemos máis beneficios e apoios para as nosas cooperativas, fabricantes e gandeiros. Na Xunta Directiva nacional contamos con representantes que traballan de forma incansable para conseguir os acordos que nos permiten avanzar cada día. O actual equipo está conformado polo presidente, Daniel Ferreiro (Cooperativas Agro-alimentarias de España); o vicepresidente primeiro, Ignacio Elola (represen- tante de Fenil); a vicepresidenta segunda, Rosario Arredondo (COAG); o secretario, Ramón Santalla (UPA); e o tesoureiro, Ramón Artime (Asaja).Todos eles son membros históricos, cun profundo coñecemento do sector lácteo.
