{"id":26220,"date":"2026-01-23T15:05:54","date_gmt":"2026-01-23T15:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/agaca.coop\/?p=26220"},"modified":"2026-01-26T09:54:08","modified_gmt":"2026-01-26T09:54:08","slug":"man-de-obra-migrante-e-de-proteccion-internacional-unha-oportunidade-para-o-agro-galego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agaca.coop\/gl\/man-de-obra-migrante-e-de-proteccion-internacional-unha-oportunidade-para-o-agro-galego\/","title":{"rendered":"Man de obra migrante e de protecci\u00f3n internacional: unha oportunidade para o agro galego"},"content":{"rendered":"

A falta de man de obra no sector agrario e gandeiro galego coincide cun contexto no que milleiros de persoas migrantes e solicitantes de protecci\u00f3n internacional buscan unha oportunidade laboral estable. As cooperativas agroalimentarias sit\u00faanse nun punto clave para converter este reto nunha oportunidade de desenvolvemento econ\u00f3mico, social e territorial, as\u00ed o reflicten os datos estatais e as primeiras experiencias reais en Galicia.<\/strong><\/p>\n

O cooperativismo agroalimentario espa\u00f1ol representa hoxe unha peza fundamental da econom\u00eda rural. Segundo o Observatorio Socioecon\u00f3mico do Cooperativismo Agroalimentario Espa\u00f1ol 2023 (OSCAE), existen no Estado 3669 cooperativas agrarias, que facturaron 43 207 mill\u00f3ns de euros en 2022, agrupan a m\u00e1is dun mill\u00f3n de persoas socias e xeran 122 600 empregos directos<\/strong>. A s\u00faa implantaci\u00f3n territorial e o seu v\u00ednculo co medio rural conv\u00e9rtenas en axentes estrat\u00e9xicos para garantir a seguridade alimentaria e o equilibrio social das zonas rurais.<\/p>\n

Por\u00e9n, o sector enfr\u00f3ntase a un problema crecente: a escaseza de man de obra. Os datos do INE sobre a Estrutura das Explotaci\u00f3ns Agr\u00edcolas (campa\u00f1a 2023) amosan unha reduci\u00f3n global do 4 % da man de obra agraria respecto de 2020, <\/strong>cun descenso especialmente acusado da man de obra familiar. Pola contra, a contrataci\u00f3n regular aumentou un 5,6 %,<\/strong> o que evidencia unha maior dependencia do emprego asalariado.<\/p>\n

En Galicia, segundo datos manexados por Cooperativas Agro-alimentarias de Espa\u00f1a, o 23 % da man de obra contratada de maneira regular non \u00e9 titular nin familiar, unha porcentaxe que amosa unha tendencia clara cara a novos perf\u00eds laborais no agro.<\/p><\/blockquote>\n

S\u00f3 as cooperativas integradas en AGACA suman m\u00e1is de 28 000 persoas socias<\/strong> e dan emprego directo a preto de 6000 traballadoras e traballadores<\/strong>, sen contar o emprego inducido. A facturaci\u00f3n conxunta, inclu\u00eddas as sociedades participadas polas cooperativas socias, ach\u00e9gase aos 2330 mill\u00f3ns de euros.<\/strong><\/p>\n

Neste contexto, a inclusi\u00f3n laboral de persoas migrantes e de persoas integradas no Sistema de Acollida de Protecci\u00f3n Internacional emerxe como unha v\u00eda realista e necesaria. O marco xur\u00eddico estatal permite distintas f\u00f3rmulas de contrataci\u00f3n \u2014contrataci\u00f3n en orixe, contratos fixos descontinuos, campa\u00f1as agrarias, arraigo por formaci\u00f3n ou inserci\u00f3n tras seis meses no sistema de acollida*\u2014 sempre baixo o amparo do Estatuto dos Traballadores e da normativa de estranxeir\u00eda.<\/p>\n

As persoas migrantes e refuxiadas contan, ademais, con dereitos reco\u00f1ecidos ao acceso ao emprego, \u00e1 formaci\u00f3n, \u00e1 Seguridade Social e aos servizos p\u00fablicos, sendo o traballo un elemento clave para a s\u00faa autonom\u00eda e integraci\u00f3n social.<\/p>\n

Dende o Ministerio de Inclusi\u00f3n, Seguridade Social e Migraci\u00f3ns, xunto coas entidades sociais concertadas, estase a impulsar a s\u00faa inserci\u00f3n laboral como paso final do proceso de acollida.<\/p><\/blockquote>\n

Experiencias reais no cooperativismo galego<\/strong><\/span><\/p>\n

En Galicia xa existen experiencias contrastadas de inclusi\u00f3n laboral de persoas migrantes no sector agroalimentario, especialmente vinculadas ao \u00e1mbito cooperativo e gandeiro, que amosan que esta v\u00eda non s\u00f3 \u00e9 viable, sen\u00f3n tam\u00e9n estrat\u00e9xica para asegurar a remuda de man de obra no rural.<\/p>\n

Un exemplo \u00e9 o da cooperativa CLUN<\/strong>, que en 2024 renovou a s\u00faa colaboraci\u00f3n coa ONG Ecos do Sur no marco do proxecto Habita Rural. A iniciativa permitiu formar persoas migrantes procedentes de pa\u00edses como Brasil, Colombia, Marrocos, Ucra\u00edna ou Venezuela en tarefas de gander\u00eda de vac\u00fan de leite, combinando formaci\u00f3n te\u00f3rica e pr\u00e1cticas en explotaci\u00f3ns socias da cooperativa en concellos como Xermade, Ourol ou Muras (Lugo). Segundo explicou a propia cooperativa, o obxectivo \u00e9 facilitar unha inserci\u00f3n laboral real e estable, e varios dos participantes acabaron sendo contratados polas gander\u00edas colaboradoras.<\/p>\n

Na explotaci\u00f3n Prolesa SAT<\/strong>, situada en Sarria (Lugo)<\/strong>, conviven persoas traballadoras de distintas nacionalidades de \u00c1frica e Am\u00e9rica do Sur. M\u00e1is da metade do cadro de persoal \u00e9 estranxeiro. O responsable da granxa salientaba nunha reportaxe que \u201cnon se trata de ter migrantes, sen\u00f3n persoas empregadas como calquera outra\u201d, destacando que a diversidade cultural non sup\u00f3n un obst\u00e1culo, sen\u00f3n que contrib\u00fae a crear equipos m\u00e1is comprometidos e estables nun sector con crecente falta de man de obra.<\/p>\n

A cooperativa Aira<\/strong> participa no programa da ONG Rescate. Para facilitar a inserci\u00f3n de varias persoas traballadoras participaron activamente na busca de aloxamento. En declaraci\u00f3ns a un medio especificaron que a vivenda na que conviven \u201cfigura na n\u00f3mina como unha remuneraci\u00f3n en especie\u201d.<\/p>\n

O director xeral da bodega cooperativa Mart\u00edn C\u00f3dax reco\u00f1ec\u00eda que ter participado no Plan Retorna Cualifica Emprego, unha iniciativa da Conseller\u00eda de Emprego, Comercio e Emigraci\u00f3n destinada a facilitar a volta e a integraci\u00f3n laboral de persoas galegas emigradas e dos seus descendentes, abriu novos procesos de selecci\u00f3n e confirmou o potencial de perf\u00eds altamente cualificados dispostos a integrarse a longo prazo.<\/p>\n

A administraci\u00f3n galega tam\u00e9n ten reco\u00f1ecido publicamente o papel das cooperativas como instrumentos clave de cohesi\u00f3n social e creaci\u00f3n de emprego no rural, destacando a s\u00faa capacidade para integrar persoas en risco de exclusi\u00f3n e para xerar oportunidades econ\u00f3micas sostibles no territorio.<\/p><\/blockquote>\n

Retos pendentes e papel das cooperativas<\/strong><\/span><\/p>\n

A pesar das oportunidades, persisten desaf\u00edos importantes:<\/p>\n