{"id":17787,"date":"2023-09-07T14:08:44","date_gmt":"2023-09-07T14:08:44","guid":{"rendered":"https:\/\/agaca.coop\/?p=17787"},"modified":"2023-09-08T12:36:37","modified_gmt":"2023-09-08T12:36:37","slug":"as-secuelas-da-covid-19-e-da-guerra-de-rusia-ucraina-no-comercio-nacional-e-internacional","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agaca.coop\/gl\/as-secuelas-da-covid-19-e-da-guerra-de-rusia-ucraina-no-comercio-nacional-e-internacional\/","title":{"rendered":"As secuelas da COVID-19 e da Guerra de Rusia – Ucra\u00edna no comercio nacional e internacional"},"content":{"rendered":"

De todos \u00e9 sabido que a aparici\u00f3n da COVID-19 provocou desaxustes sociais e econ\u00f3micos de grande impacto, e cando parec\u00eda que iamos cami\u00f1o de recuperar certa normalidade, con todos os focos centrados en acougar os efectos da pandemia, outro acontecemento sacudiu as bases da econom\u00eda global: a guerra de Rusia e Ucra\u00edna. Se ambas as circunstancias estremeceron o sector en todo o mundo, non cabe pensar que iamos ser excepci\u00f3n. As\u00ed, condensando os datos que recollen as principais publicaci\u00f3ns especializadas perfilaremos o espello no que se reflicte o estado do sector agroalimentario en Espa\u00f1a tras acusar certos bandazos nos h\u00e1bitos de consumo: a s\u00faa incidencia nas exportaci\u00f3ns e importaci\u00f3ns, na flutuaci\u00f3n dos prezos ou nas tendencias de consumo, isto \u00faltimo aderezado cunha sinopse das principais estratexias de mercadotecnia suxeridas por consultoras e revistas t\u00e9cnicas co fin de que as cooperativas poidan superar, con \u00e9xito, os cambios e preferencias manifestadas pola sociedade, ou sexa, por n\u00f3s mesmos, como demandantes de produtos e servizos.<\/strong><\/p>\n

Segundo o estudo da Sociedade Cooperativa de Cr\u00e9dito Cajamar Caja Rural Observatorio sobre el sector agroalimentario espa\u00f1ol en el contexto europeo. Informe 2021<\/span><\/a>, a tendencia ascendente do PIB (Produto Interior Bruto) mundial ao longo dos anos viuse rota en 2020 (cunha ca\u00edda do 11,3%) por mor da crise econ\u00f3mica provocada pola COVID-19, a\u00ednda que xa no ano seguinte, en 2021, derivou nunha recuperaci\u00f3n do 6,3%. En 2022, a taxa de crecemento da econom\u00eda global seguiu sendo positiva a\u00ednda que m\u00e1is contida, cun 3,4%, mentres que en Espa\u00f1a acadou o 5,5% (igual que en 2021) e na UE-27 a\u00ednda foi maior.<\/p>\n

Por outra banda, se en 2021 este crecemento da econom\u00eda se deb\u00eda ao impulso da demanda dom\u00e9stica, en 2022 a principal causante foi a demanda externa (un 2,4% do 5,5% rexistrado), pero non por terse incrementado as vendas que, de feito, diminu\u00edron, sen\u00f3n polo incremento dos prezos (en 2021, por exemplo, o prezo da enerx\u00eda importada foi moi elevado) e pola diminuci\u00f3n do consumo interno (unha vez que foron reduc\u00edndose os aforros e a capacidade adquisitiva da poboaci\u00f3n consumidora), o que provocou que, nese ano, o valor das exportaci\u00f3ns crecese un 13,6%, alcanzando o m\u00e1ximo hist\u00f3rico de 69.645 mill\u00f3ns de euros.<\/p>\n

Inflaci\u00f3n<\/h2>\n

En 2022, a taxa de inflaci\u00f3n de alimentos e bebidas non alcoh\u00f3licas acadou m\u00e1ximos hist\u00f3ricos (un 15,7% en Espa\u00f1a, un 17,8% na UE-27) motivados polos cambios nas pol\u00edticas monetarias, consecuencia da vixente guerra Rusia-Ucra\u00edna pola que se endureceron as condici\u00f3ns de acceso a financiamento con intereses cada vez m\u00e1is elevados e loxicamente, unha cesta da compra \u00e1spera cos petos da maior parte dos fogares.<\/p>\n

Os custos de produci\u00f3n en Espa\u00f1a aumentaron tanto que en 2022 reflectiron unha suba dun 18,3% (na UE-27, un 20,5%). Os incrementos nos prezos da enerx\u00eda (en marzo de 2022 superaron o 120%), dos fertilizantes (m\u00e1is dun 100%), dos pesticidas (case un 24%) e dos pensos (arredor dun 40%) desbarataron os orzamentos das explotaci\u00f3ns agrogandeiras, sendo necesarios cambios estruturais en moitas granxas, provocando incluso, abandonos de actividade acelerados.<\/p>\n

As conclusi\u00f3ns do Observatorio remarcan o peso da inflaci\u00f3n ao constatar que o incremento no valor das exportaci\u00f3ns \u00abvese distorsionado polo fen\u00f3meno da inflaci\u00f3n, algo que non estivera presente nas an\u00e1lises dos \u00faltimos 20 anos\u00bb.<\/p>\n

Sector Primario<\/h2>\n

Atendendo aos datos do Observatorio, o peso dos prezos agroalimentario en Espa\u00f1a representa o 9,2% do PIB nacional, achega m\u00e1is de 111.000 mill\u00f3ns de euros de renda e supera o mill\u00f3n de persoas empregadas.<\/p>\n

Espa\u00f1a \u00e9 a cuarta econom\u00eda agroalimentaria da Uni\u00f3n Europea, achega o 11,9% do VAB (Valor Engadido Bruto) comunitario do sector, resultando a participaci\u00f3n do sector no total da econom\u00eda, maior no Estado que na UE-27 (un 9,2% fronte a un 6%), motivado, sobre todo, polo maior peso da comercializaci\u00f3n (un 4,1% fronte ao 2,6% que mant\u00e9n a UE-27). Estes datos reflicten a maior especializaci\u00f3n da econom\u00eda espa\u00f1ola no sector agroalimentario.<\/p>\n

Segundo o Censo Agrario de 20201<\/strong><\/sup>, Espa\u00f1a suma o 14,6% do total de unidades de gando da UE-27, s\u00f3 por detr\u00e1s de Francia (co 16,8%). Por subsectores \u2013de maior a menor incidencia do total do gando\u2013 a orde ser\u00eda primeiro o porcino (representa o 49,1%), seguido do bovino, cun 27,2%, as aves de curral, cun 12,3%, e por \u00faltimo, o ovino, cun 9,7%.<\/p>\n

En Galicia2<\/sup><\/h3>\n

Co sexto sector agroalimentario m\u00e1is importante de Espa\u00f1a, Galicia achega o 7,2% do VAB do sector espa\u00f1ol. Sup\u00f3n o 12,5% (7.169 mill\u00f3ns de euros) do VAB total da econom\u00eda galega e o 14,1% (149.433 persoas) do seu emprego. Cunha clara predominancia do sector primario (45,3% do VAB do sector), Galicia \u00e9 a principal produtora de leite de Espa\u00f1a e a segunda de aves de curral e gando bovino. As 2.421 empresas galegas dedicadas \u00e1 industria agroalimentaria concentran o 8% do total de Espa\u00f1a, posicion\u00e1ndose como a quinta rexi\u00f3n co maior tecido produtivo do sector. Igual que no resto de Comunidades Aut\u00f3nomas (CCAA), a microempresa sup\u00f3n m\u00e1is da metade das empresas industriais agroalimentarias.<\/p>\n

O sector agroalimentario galego \u00e9 un 10% m\u00e1is competitivo que a media espa\u00f1ola. Con 1.673 euros\/persoa, os fogares galegos te\u00f1en un gasto en alimentos un 3,9% superior \u00e1 media. A extensi\u00f3n de superficie dedicada a agricultura ecol\u00f3xica achega o 1,2% do total nacional. As exportaci\u00f3ns do sector agroalimentario galego (3.527 mill\u00f3ns de euros) supo\u00f1en o 6% do sector nacional e posici\u00f3nase como a quinta rexi\u00f3n con maior volume de exportaci\u00f3ns. A\u00ednda que as exportaci\u00f3ns aumentaron un 12,2% en 2021, o sector agroalimentario galego presenta un d\u00e9ficit comercial de 475 mill\u00f3ns de euros. Case o 50% dos produtos agroalimentarios galegos de exportaci\u00f3n se consomen en Italia e Portugal, sendo Francia o terceiro mercado en importancia. Os peixes, crust\u00e1ceos e moluscos achegan o 45,5% do total exportado por Galicia e as conservas de carne e peixe sit\u00faanse no segundo lugar (23,4%).<\/p>\n

O sector agroalimentario galego \u00e9 un 10% m\u00e1is competitivo que a media espa\u00f1ola.<\/p><\/blockquote>\n

Exportaci\u00f3ns e importaci\u00f3ns<\/h2>\n

Segundo o Informe sobre o comercio de produtos agroalimentarios da Uni\u00f3n Europea que publica mensualmente a Comisi\u00f3n Europea (resumo facilitado por Cooperativas Agro-alimentarias de Espa\u00f1a)<\/a><\/span>, en xaneiro de 2023, as exportaci\u00f3ns e importaci\u00f3ns agroalimentarias da UE mantiv\u00e9ronse fortes en comparaci\u00f3n con xaneiro de 2022, alcanzando un total de 31.800 mill\u00f3ns de euros, a\u00ednda que diminu\u00edron por segundo mes consecutivo. En termos de valor, as exportaci\u00f3ns da UE alcanzaron os 18.000 mill\u00f3ns de euros e as importaci\u00f3ns os 13.800 mill\u00f3ns de euros, o que sup\u00f3n unha balanza comercial positiva para a UE de 4.200 mill\u00f3ns de euros.<\/p>\n

Exportaci\u00f3ns<\/strong>: O primeiro mes de 2023, a UE exportou principalmente preparados de cereais e produtos mo\u00eddos (1.900 mill\u00f3ns de euros, +28% interanual). En xeral, as exportaci\u00f3ns de cereais tam\u00e9n aumentaron lixeiramente con respecto ao ano pasado (+4%) e alcanzaron os 1.100 mill\u00f3ns de euros. Grazas \u00e1s fortes exportaci\u00f3ns, a balanza comercial de cereais da UE alcanzou os 619 mill\u00f3ns de euros ese mes. As exportaci\u00f3ns de produtos l\u00e1cteos tam\u00e9n foron superiores \u00e1s de xaneiro de 2022 (+19%) e alcanzaron os 1.600 mill\u00f3ns de euros, sobre todo grazas ao queixo e a callada e aos produtos l\u00e1cteos en po.<\/p>\n

En canto aos destinos, Reino Unido seguiu sendo, con diferenza, o primeiro destino das exportaci\u00f3ns agroalimentarias da UE, cun 22% do total. Estados Unidos ocupou o segundo lugar, cun 11%, e China o terceiro, cun 7%.<\/p>\n

Importaci\u00f3ns<\/strong>: En xaneiro de 2023, as importaci\u00f3ns agroalimentarias da UE alcanzaron os 13.800 mill\u00f3ns de euros (+1.300 mill\u00f3ns interanuais, +10%). Brasil seguiu sendo a primeira fonte de importaci\u00f3n para a UE, representando o 10% das importaci\u00f3ns totais. Dende Brasil, as importaci\u00f3ns de millo da UE foron as que m\u00e1is aumentaron, en comparaci\u00f3n con xaneiro de 2022 (+259%, 144 mill\u00f3ns de euros). Isto correspondeu a un aumento de 448 mil toneladas. Ucra\u00edna converteuse ese mes na segunda orixe das importaci\u00f3ns agroalimentarias da UE. En comparaci\u00f3n con hai un ano, as importaci\u00f3ns da UE procedentes de Ucra\u00edna aumentaron un 16%, ata alcanzar os 1.200 mill\u00f3ns de euros. A\u00ednda que seguen sendo elevadas, as importaci\u00f3ns comunitarias de cereais procedentes de Ucra\u00edna diminu\u00edron por segundo mes consecutivo en xaneiro, alcanzando un valor de 608 mill\u00f3ns de euros.<\/p>\n

Estratexias comerciais<\/h2>\n

A que retos debemos facer fronte a curto e medio prazo, tendo en conta o mapa socioecon\u00f3mico que vimos de esbozar? Atendendo \u00e1 realidade comercial e tendencias de consumo, conscientes da necesidade de afrontar desaf\u00edos medioambientais, nutricionais, tecnol\u00f3xicos (transformaci\u00f3n dixital), sociais e econ\u00f3micos, entre outros, a consultora Marigold3<\/sup><\/strong> prop\u00f3n determinadas claves:<\/p>\n