Iniciamos outubro co Informe de Entregas de Leite correspondente ao mes de agosto, e por segundo mes consecutivo caen en Galicia. Dende o fin das cotas l\u00e1cteas, as entregas na nosa Comunidade Aut\u00f3noma foran medrando case todos os meses, configur\u00e1ndose como a novena rexi\u00f3n produtora de leite da UE. Isto canto vai durar? As fortes olas de calor e a seca que afectaron \u00e1 produci\u00f3n de leite nos meses de xullo e agosto tender\u00e1n a remitir nos meses do outono e do inverno a pesar de que as consecuencias permanecer\u00e1n ata o vindeiro outono, pois dispo\u00f1emos de menos forraxe de millo ensilado e de peor calidade.<\/strong><\/p>\n Na pr\u00e1ctica totalidade das comunidades aut\u00f3nomas de Espa\u00f1a a reduci\u00f3n das entregas \u00e9 algo habitual mes tras mes, e o sector l\u00e1cteo espa\u00f1ol depende, cada vez m\u00e1is, das entregas de leite en Galicia e da s\u00faa evoluci\u00f3n xeral. Somos conscientes de que as ca\u00eddas de entregas dos meses de ver\u00e1n son debidas \u00e1s fortes olas de calor, e que as vacas non recuperan a produci\u00f3n ata o pr\u00f3ximo parto, pero que podemos agardar da evoluci\u00f3n produtiva do sector nos vindeiros anos? En Galicia, as olas de calor afectaron \u00e1s entregas en menor medida que no resto de Espa\u00f1a. \u00c9 de supo\u00f1er que esta menor incidencia est\u00e1 baseada no feito de que as entregas vi\u00f1an medrando de forma continuada mentres que o resto de Espa\u00f1a acusaba un estancamento ou reduci\u00f3n das entregas.<\/p>\n Ata onde vai seguir medrando a produci\u00f3n l\u00e1ctea galega?<\/strong> O sector enfr\u00f3ntase a necesidades como a de impulsar e mellorar o relevo xeracional; \u00e1 de dispo\u00f1er de man de obra profesionalizada, e mesmo \u00e1 dunha xesti\u00f3n profesional da man de obra das explotaci\u00f3ns; \u00e1 de dispo\u00f1er de terras abandonadas para incrementar as produci\u00f3ns; \u00e1 adaptaci\u00f3n produtiva \u00e1s novas esixencias ambientais da PAC e da normativa emanada da Estratexia da Granxa a Mesa e Biodiversidade da UE; prec\u00edsase unha menor presi\u00f3n social de animalistas e demais movementos sociais en contra da gander\u00eda e das produci\u00f3ns gandeiras e que os mercados te\u00f1an proxecci\u00f3ns de estabilidade, con prezos rendibles ou viables que faciliten o investimento dos gandeiros e gandeiras, entre outras.<\/p>\n As cooperativas<\/strong> As cooperativas deben axudar \u00e1s explotaci\u00f3ns a instalarse nunha gander\u00eda profesional sostible, que cree emprego e mante\u00f1a o medio rural, que ilusione \u00e1 mocidade, e que siga achegando alimentos de elevada calidade aos consumidores. Para iso, \u00e9 necesario que contin\u00faen esforz\u00e1ndose en desenvolver ferramentas de xesti\u00f3n, m\u00e1is ou menos incorporadas e experimentadas ou po\u00f1elas en marcha, como:<\/p>\n \u2022 Servizos de substituci\u00f3n, que permitan os correspondentes descansos ao persoal nas pequenas granxas. Profesionais competentes que traballen para varias explotaci\u00f3ns, que as co\u00f1ezan, que co\u00f1ezan aos gandeiros e gandeiras, que lles permita cubrir vacaci\u00f3ns, baixas, e momentos de maior carga de traballo; en definitiva, que mellore a calidade de vida das persoas gandeiras.<\/p>\n \n\u2022 Dispo\u00f1er dunha bolsa de profesionais con formaci\u00f3n como auxiliares de gander\u00eda, ao tempo que se po\u00f1en, \u00e1 s\u00faa disposici\u00f3n, vivendas no propio medio rural, e condici\u00f3ns laborais dignas mediante unha xesti\u00f3n de recursos humanos adaptada aos tempos.<\/p>\n \n\u2022 Seguir mellorando os servizos de maquinaria en com\u00fan, de xeito que cubran parte desta necesidade, e sirvan de elemento competitivo no mercado destes servizos.<\/p>\n \n\u2022 Un plan de relevo para as explotaci\u00f3ns rendibles a piques de pechar por xubilaci\u00f3n mediante a busca de persoas gandeiras que, tuteladas e apoiadas pola cooperativa, tanto t\u00e9cnica como economicamente, se fagan cargo da explotaci\u00f3n, incluso mediante a constituci\u00f3n de sociedades nas que participen o actual titular, a persoa aspirante a coller o relevo, e a cooperativa. As comarcas con escasa presenza de explotaci\u00f3ns deben ser prioritarias fronte a aquelas onde existen suficientes para aproveitar as terras das explotaci\u00f3ns que abandonan.<\/p>\n Segundo estudos recentes, unha relaci\u00f3n das aspectos que se saben que funcionan contempla: profesionalizaci\u00f3n na xesti\u00f3n da cooperativa; intercooperaci\u00f3n; integraci\u00f3n de explotaci\u00f3ns para evitar o peche; compromiso e fidelidade dos socios e socias; financiamento \u00e1 base social por parte das cooperativas; intervenci\u00f3n sobre a terra, incluso da propia cooperativa; apoio sen d\u00fabidas nin manipulaci\u00f3ns das administraci\u00f3ns; asistencia t\u00e9cnica, formaci\u00f3n e servizos integrais da cooperativa; confianza e ilusi\u00f3n e actividades complementarias (tur\u00edsticas, renovables…, entre outros.<\/p>\n En definitiva, a cooperativa debe mirar polas persoas socias de principio a fin, co apoio decidido das administraci\u00f3ns debe procurar pagarlles o mellor prezo posible polos seus produtos, fomentar a capitalizaci\u00f3n dos resultados e\/ou repartir retornos. Para iso, necesita tam\u00e9n unha base social comprometida, que faga a achega ao capital que unha cooperativa desa dimensi\u00f3n e cometido precisa.<\/p>\n As cooperativas deben elaborar unha resposta estrat\u00e9xica de cara \u00e1s persoas socias con explotaci\u00f3ns con titulares de elevada idade e sen continuidade, coa finalidade de buscar respostas dialogadas. En determinadas comarcas e concellos, as cooperativas deben impulsar e experimentar as ferramentas e sistemas alternativos \u00e1s concentraci\u00f3ns parcelarias, previstos na Lei 11\/2021 de recuperaci\u00f3n da terra agraria de Galicia, coa finalidade de seguir impulsando a competitividade das s\u00faas explotaci\u00f3ns. As cooperativas agrarias poden ser as sociedades que mellor executen estas acci\u00f3ns de ordenaci\u00f3n en estreita colaboraci\u00f3n coas administraci\u00f3ns responsables e as persoas gandeiras socias afectadas. En determinadas zonas de Austria con elevado minifundio t\u00e9\u00f1ense executado acci\u00f3ns como as comentadas, de concentraci\u00f3n de parcelas, mediante o aluguer a unha mesma persoa explotadora.<\/p>\n Existen excelentes exemplos de creaci\u00f3n de secci\u00f3ns de cultivos nas cooperativas agrarias (seguindo os exemplos das cooperativas de vi\u00f1o galegas). A posibilidade de impulsar os Pol\u00edgonos Agrarios para uso individual de persoas socias nunha contorna colectiva onde accedan a medios agrupados como sistema de mestura, servizos de asesoramento etc., ten que ser explorada. \u00c9 necesario seguir apoiando a concentraci\u00f3n de explotaci\u00f3ns, especialmente das pequenas, e o seu dimensionamento a trav\u00e9s de sociedades conxuntas das anteriores persoas posuidoras, ata chegar a granxas colectivas propiedade de persoas socias e coxestionadas pola cooperativa (en Galicia dispo\u00f1emos de excelentes exemplos desta posibilidade noutros sectores gandeiros).<\/p>\n Dende xa, o conxunto do sector l\u00e1cteo debe iniciar acci\u00f3ns para mellorar a percepci\u00f3n e os valores da produci\u00f3n agraria. Hai que esforzarse por colocar aos produtores e produtoras no coraz\u00f3n, no n\u00facleo, da sociedade galega e ser reco\u00f1ecidos como valiosos ou esenciais para a sociedade, e apreciados, pois nunca se produciron tantos alimentos, tan saudables, de calidade e sostibles, coidando a auga, o chan, a paisaxe e a natureza, como na actualidade.<\/span><\/em><\/p><\/blockquote>\n Dende xa, o conxunto do sector l\u00e1cteo debe iniciar acci\u00f3ns para mellorar a percepci\u00f3n e os valores da produci\u00f3n agraria. Hai que esforzarse por colocar aos produtores e produtoras no coraz\u00f3n, no n\u00facleo, da sociedade galega e ser reco\u00f1ecidos como valiosos ou esenciais para a sociedade, e apreciados, pois nunca se produciron tantos alimentos, tan saudables, de calidade e sostibles, coidando a auga, o chan, a paisaxe e a natureza, como na actualidade. Hai que facer sentir \u00e1 sociedade galega orgullo polo que hai na gander\u00eda galega, e po\u00f1er en valor a actividade, xerar ambici\u00f3n por un sector do que poder sentir orgullo compartido e que traballa en conxunto.<\/p>\n \nNon vistes a cara e o xesto de asombro dun cidad\u00e1n cando visita unha explotaci\u00f3n gandeira ben ordenada e competitiva?<\/span><\/em><\/p><\/blockquote>\n Claro que, para iso, hai que avanzar con paso firme cara un sector forte con rendementos saudables que produce produtos de alta calidade e valor nutritivo. So as\u00ed se incorporar\u00e1 xente nova \u00e1 produci\u00f3n, logrando ingresos xustos en toda a cadea alimentaria e de retornos sostibles, desenvolvendo modelos de ingresos sostibles introducindo a innovaci\u00f3n, que xeran ganancias e atenden \u00e1s necesidades do mercado. O reto do sector ser\u00e1 situarse no coraz\u00f3n da sociedade e ser valorado pola mesma, como xestores dunha gran parte da superficie agr\u00edcola que \u00e9 usada polo resto da sociedade para viaxar, vivir e recrearse. Haber\u00eda que esforzarse por ser abertos e transparentes e amosar como se producen os alimentos. Non vistes a cara e o xesto de asombro dun cidad\u00e1n cando visita unha explotaci\u00f3n gandeira ben ordenada e competitiva? Temos que dar a co\u00f1ecer o que facemos e como o facemos, especialmente aos nenos e nenas das cidades, para conectar coa sociedade e os consumidores.<\/p>\n A esta sociedade, tan preocupada polo clima e o medio ambiente, hai que explicarlle que as persoas gandeiras xestionan unha gran parte da paisaxe galega, que as s\u00faas acci\u00f3ns te\u00f1en un efecto sobre a auga, o aire, o chan, e o medio ambiente. Por iso, asumen responsabilidades na loita contra a crise clim\u00e1tica, na calidade da auga, na diminuci\u00f3n da fertilidade do chan e na presi\u00f3n sobre a biodiversidade, o que obriga a innovar en econom\u00eda circular e pechar, de forma \u00f3ptima, o ciclo de alimentaci\u00f3n e xurros, de adobado e tratamento fitosanitario \u00e1s colleitas, onde a fertilizaci\u00f3n de equilibrio \u00e9 clave. Producir enerx\u00eda de forma neutral, secuestrar carbono no chan e reduci\u00f3ns de emisi\u00f3ns deben converterse en tarefas diarias, xunto co aumento da calidade da auga dos regatos e r\u00edos, para o que hai que usar m\u00e1is a loita biol\u00f3xica nun novo compromiso reforzado coa natureza.<\/p>\n O benestar animal ten que deixar de ser unha esixencia comercial para converterse nunha ferramenta de prevenci\u00f3n de enfermidades dos animais, de mellora da alimentaci\u00f3n, do aloxamento e dos seus coidados. Hai que visibilizar que o benestar dos animais \u00e9 clave tam\u00e9n para o sector, polo que a s\u00faa mortaldade debe tender a reducirse ao m\u00ednimo, as\u00ed como o uso de antibi\u00f3ticos. Hai que po\u00f1er en marcha estratexias nas cooperativas para demostrar que o uso de antibi\u00f3ticos entre a base social est\u00e1 sempre por debaixo dos obxectivos oficiais.<\/p>\n Dende as cooperativas, grandes e pequenas, hai que impulsar cos medios dispo\u00f1ibles a innovaci\u00f3n tecnol\u00f3xica, de mercado. A innovaci\u00f3n \u00e9 un atractivo importante para a mocidade e para o impulso do relevo xeracional; insistir na formaci\u00f3n e cualificaci\u00f3n profesional da base social, compartindo as experiencias de gandeiros e gandeiras con mellores resultados e coa presentaci\u00f3n dos datos produtivos dos mesmos; as sempre mencionadas e lembradas sesi\u00f3ns de presentaci\u00f3n de resultados t\u00e9cnico-econ\u00f3micas das explotaci\u00f3ns para a mellora continua.<\/p>\n O esp\u00edrito empresarial deber\u00e1 axudar a movernos nun mundo que cambia cada vez m\u00e1is r\u00e1pido, non volver as costas \u00e1 diversidade produtiva e convertela nunha fortaleza, pois sempre se aprende das diferenzas para acadar mellores resultados. A diversidade fai que o sector produtivo sexa atractivo para a mocidade agricultora e gandeira. Agricultura e gander\u00eda son un aprendizaxe de por vida, e hai que lograr que todas as persoas produtoras invistan no desenvolvemento do seu esp\u00edrito emprendedor, que siga sendo posible que as explotaci\u00f3ns gandeiras medren en dimensi\u00f3n encaixando na contorna f\u00edsica e social, evitando chegar a un continuo de macrogranxas ou grandes explotaci\u00f3ns produtivas.<\/p>\n \nA\u00ednda estamos a tempo. O ideal ser\u00eda dispo\u00f1er dun sector gandeiro onde se traballe en conxunto, co apoio dos gobernos, partidos pol\u00edticos e demais membros da cadea. As cooperativas non s\u00f3 deben formar parte deste futuro sen\u00f3n traballar para que chegue pronto, sabendo dos escasos \u2014 \u00e1s veces nulos\u2014, apoios de quen lle corresponder\u00eda liderar e ofrecer pancas de apoio. Hai que comunicar m\u00e1is \u00e1 sociedade o que fan as persoas gandeiras e as cooperativas polo sector, e lograr un lobby sectorial proactivo do conxunto do sector l\u00e1cteo galego.<\/span><\/em><\/p><\/blockquote>\n O ideal ser\u00eda dispo\u00f1er dun sector gandeiro onde se traballe en conxunto, co apoio dos gobernos, partidos pol\u00edticos e demais membros da cadea. As cooperativas non s\u00f3 deben formar parte deste futuro, sen\u00f3n traballar para que chegue pronto, sabendo dos escasos \u2014 \u00e1s veces nulos\u2014, apoios de quen lle corresponder\u00eda liderar e ofrecer pancas de apoio. Hai que comunicar m\u00e1is \u00e1 sociedade o que fan as persoas gandeiras e as cooperativas polo sector, e lograr un lobby sectorial proactivo do conxunto do sector l\u00e1cteo galego se de verdade se vai seguir medrando e liderando a produci\u00f3n de leite en Espa\u00f1a para chegar a ser a s\u00e9tima rexi\u00f3n produtora de Europa, como alg\u00fans propo\u00f1en. Debemos lograr esa conexi\u00f3n do conxunto do sector para conectar cunha sociedade que globalmente nos desco\u00f1ece, especialmente as persoas m\u00e1is novas que viven na contorna das cidades. Felizmente penso que a\u00ednda estamos a tempo. De todos depende que o fagamos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Por Higinio Moug\u00e1n, director-xerente de AGACA Iniciamos outubro co Informe de Entregas de Leite correspondente ao mes de agosto, e por segundo mes consecutivo caen en Galicia. Dende o fin das cotas l\u00e1cteas, as entregas na nosa Comunidade Aut\u00f3noma foran medrando case todos os meses, configur\u00e1ndose como a novena rexi\u00f3n produtora de leite da […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15187,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[267],"tags":[535,378,364],"class_list":["post-15184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog-gl","tag-lacteo-gl","tag-sostenibilidad-gl","tag-xuventude"],"yoast_head":"\n
\nParece que os efectos das olas de calor xeraron preocupaci\u00f3n e inquedanzas pola viabilidade do crecemento nos vindeiros meses e anos. Os abandonos de explotaci\u00f3ns contin\u00faan a pesar de que en tantos por cen son inferiores en Galicia ao resto de Espa\u00f1a, pero chegar\u00e1 un momento en que tam\u00e9n acabar\u00e1n por afectar gravemente ao tecido produtivo de determinadas comarcas (falta de apoio social e institucional dos concellos, de servizos profesionais de apoio…). Varios factores condicionar\u00e1n a evoluci\u00f3n produtiva do sector leiteiro galego. Posiblemente non sexa un \u00fanico factor e atopemos factores combinados, mesturados, que axudan a crear ese ambiente econ\u00f3mico, institucional e social propicio para que as explotaci\u00f3ns sigan medrando e profesionaliz\u00e1ndose.<\/p>\n
\nAs cooperativas gandeiras levan, na s\u00faa maior\u00eda, m\u00e1is de 40 anos de realizando un labor clave no abastecemento e prestaci\u00f3n de servizos \u00e1s explotaci\u00f3ns. Todo este traballo que se realizou, e realiza, en mellorar as explotaci\u00f3ns non \u00e9 suficiente; posiblemente hai que abordar directamente o problema da falta de man de obra e do relevo xeracional que, hoxe por hoxe, son uns dos principais problemas que comezan a afectar ao peche de explotaci\u00f3ns rendibles, xunto \u00e1 xa t\u00edpica axustada rendibilidade do sector, extremadamente exposto aos impactos inflacionarios das materias primas de alimentaci\u00f3n animal (que case medraron un 100% dende hai dous anos), aos custos desmesurados dos carburantes, dos adobos, zoosanitarios etc.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/agaca.coop\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/industria-212x300.jpg\")
Estamos a tempo de seguir medrando no sector l\u00e1cteo galego, e para iso debemos comezar a facer cousas que ata agora non se fac\u00edan. Claro que hai que seguir loitando para mellorar as rendibilidades das explotaci\u00f3ns e, m\u00e1is a\u00ednda, continuar a loita por uns prezos e condici\u00f3ns de mercado que permitan que a produci\u00f3n de leite sexa un negocio rendible, estable e ben valorado pola sociedade en xeral. Facer cousas novas non implica deixar de facer as que vi\u00f1amos facendo. Segundo estudos recentes, unha relaci\u00f3n das aspectos que se saben que funcionan contempla: profesionalizaci\u00f3n na xesti\u00f3n da cooperativa; intercooperaci\u00f3n; integraci\u00f3n de explotaci\u00f3ns para evitar o peche; compromiso e fidelidade dos socios e socias; financiamento \u00e1 base social por parte das cooperativas; intervenci\u00f3n sobre a terra, incluso da propia cooperativa; apoio sen d\u00fabidas nin manipulaci\u00f3ns das administraci\u00f3ns; asistencia t\u00e9cnica, formaci\u00f3n e servizos integrais da cooperativa; confianza e ilusi\u00f3n; actividades complementarias (tur\u00edsticas, renovables…), entre outros.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/agaca.coop\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/02-hemiciclo-horizontal-300x169.jpg\")
En fin, a\u00ednda estamos a tempo, pero o sector non debe demorarse en abordar estes retos. As cooperativas deben ver un futuro brillante para a gander\u00eda, vista a evoluci\u00f3n das persoas gandeiras socias dende o ano 2015, cando finalizaron as cotas l\u00e1cteas. Para iso, tam\u00e9n deber\u00e1n afianzar a fidelidade da base social e unha comunicaci\u00f3n clara e flu\u00edda entre gandeiros e gandeiras e cooperativas, colaborando todos e todas para que a produci\u00f3n l\u00e1ctea sexa m\u00e1is visible para a sociedade.<\/p>\n